فصل نخست برنامه «استودیو گفتمان» با هدف صورتبندی، تحلیل و مستندسازی مسائل بنیادین صنعت ساختمان ایران و تبدیل گفتوگوهای تخصصی به خروجیهای قابل استفاده در سیاستگذاری و تصمیمسازی آغاز شد.
«استودیو گفتمان» برنامهای تخصصی، تحلیلی و مسئلهمحور است که به ابتکار مؤسسه مطالعات و همکاریهای بینالمللی صنعت ساختمان و با همراهی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، کمیسیون عمران اتاق بازرگانی تهران، انجمن تولیدکنندگان و فناوران صنعتی ساختمان و شورای هماهنگی تشکلهای مهندسی، صنفی و حرفهای کشور تولید میشود.
این برنامه با رویکردی پژوهشمحور تلاش دارد مسائل صنعت ساختمان را نه صرفاً بهعنوان موضوعاتی برای گفتوگو، بلکه بهعنوان مسائل ساختاری، نهادی، حرفهای و سیاستی مورد بررسی قرار دهد. هدف اصلی «استودیو گفتمان» آن است که از دل گفتوگوهای تخصصی، مسیرهایی برای شناخت دقیقتر مسئله، تحلیل ریشهها، شناسایی ذینفعان، بررسی پیامدها و ارائه گزینههای اصلاحی استخراج شود.
فصل نخست این برنامه در قالب مجموعهای از نشستهای تخصصی طراحی شده است و با حضور مدیران، صاحبنظران، متخصصان، نمایندگان تشکلهای حرفهای و فعالان صنعت ساختمان، به بررسی مهمترین چالشهای این حوزه میپردازد. در این فصل، تلاش میشود میان تجربه اجرایی، دانش حرفهای، نگاه سیاستگذاری و ظرفیت نهادهای تخصصی پیوند برقرار شود.
اپیزود نخست؛ حکمرانی و انسجام نهادی در صنعت ساختمان
نخستین اپیزود «استودیو گفتمان» با موضوع «حکمرانی و انسجام نهادی در صنعت ساختمان» برگزار شد. در این نشست، دکتر محمد شکرچیزاده، مهندس مسعود حمزهای و مهندس حمزه مصطفوی بهعنوان مهمانان برنامه حضور داشتند.
در این گفتوگو، موضوعاتی مانند تعدد نهادهای مؤثر در سیاستگذاری و اجرای ساختمان، تداخل و ابهام در حدود مسئولیتها، ضعف هماهنگی نهادی، نبود سازوکارهای مؤثر پاسخگویی، تعارض منافع، حکمرانی داده و نقش نهادهای علمی و حرفهای در فرآیند تصمیمسازی مورد بررسی قرار گرفت.
همچنین در بخش راهکارها، بر ضرورت بازتعریف تقسیم کار نهادی، تقویت سازوکارهای هماهنگی در سطح ملی، افزایش پاسخگویی اشخاص حقوقی، ارتقای نظام تضمین کیفیت و استفاده منسجمتر از داده و دانش تخصصی در تصمیمگیریهای صنعت ساختمان تأکید شد.
اپیزود دوم؛ قوانین، مقررات و نظام تنظیمگری
دومین اپیزود این برنامه به موضوع «قوانین، مقررات و نظام تنظیمگری در صنعت ساختمان» اختصاص داشت. در این نشست، مهندس سیدرضا هاشمی، دکتر فردین شاکری و مهندس محسن بهرام غفاری با هدایت دکتر بابک داریوش به بررسی یکی از مهمترین لایههای سیاستگذاری و کنترل ساختوساز پرداختند.
در این اپیزود، کیفیت و قابلیت اجرای قوانین و مقررات، تعدد و پراکندگی قواعد، نقش نهادهای مختلف در تدوین و اجرای مقررات، تفسیرهای متفاوت، اجرای سلیقهای، نظام صدور مجوز و کنترل ساختمان و ارتباط میان منابع مالی مدیریت شهری و تنظیمگری مورد بحث قرار گرفت.
همچنین آثار این وضعیت بر هزینه، زمان، کیفیت، ایمنی و زیستپذیری ساختمانها و شهرها بررسی شد. در بخش راهکارها نیز بر ضرورت حضور مؤثرتر بخش خصوصی و نهادهای حرفهای در فرآیند تصمیمسازی، تقویت بدنه کارشناسی، افزایش نقش مراجع محلی، توجه به مسئولیت مدنی نهادهای تصمیمگیر و متناسبسازی مقررات با ظرفیتها و شرایط واقعی اجرا تأکید شد.
از گفتوگو تا خروجی تصمیمیار
تولید «استودیو گفتمان» با ضبط نشستها پایان نمییابد. محتوای هر اپیزود پس از پیادهسازی، دستهبندی و تحلیل، در یک فرآیند پژوهشی تکمیل میشود تا در کنار نسخههای رسانهای، به خروجیهایی مانند خلاصه سیاستی، خلاصه مدیریتی، گزینههای سیاستی و اجرایی، شاخصهای کلیدی و نقشه ذینفعان تبدیل شود.
این رویکرد، «استودیو گفتمان» را از یک برنامه صرفاً گفتوگومحور متمایز میکند و آن را به بستری برای تولید دانش سیاستی، تصمیمیار و قابل استفاده در فرآیندهای اصلاحی صنعت ساختمان تبدیل میسازد.
دو اپیزود نخست، آغاز مسیری است که در ادامه فصل اول، سایر مسائل بنیادین صنعت ساختمان ایران را نیز با همین رویکرد مسئلهمحور، میانرشتهای و سیاستپژوهانه مورد بررسی قرار خواهد داد.
